Tarihçe 2019-05-07T14:17:46+03:00

Cebeci Araştırma ve Uygulama Hastanesi Tarihçesi

Kurtuluş Savaşı yıllarında süvari kışlası olarak kullanılan Hastanemiz, 1900’lü yılların başında askeri amaçlı inşa edilmiştir. Türkiye’nin II. Dünya Savaşına girme ihtimali üzerine, askeri okulların ve Gülhane Askeri Hastanesinin İstanbul’dan Ankara’ya taşınmasına karar verilmiştir. 21 Temmuz 1941 yılında, İstanbul’dan 28 vagonluk bir katara sığdırılan tüm eşya ve personel, Sirkeci’den Ankara’ya Cebeci Merkez Hastanesi’ne nakledilmiştir. Büyük Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün emri ve 02.06.1945 tarih 4761 sayılı kanunla kurularak Türkiye Cumhuriyetinin ilk Tıp Fakültesinin hizmet veren hastanesidir. 19 Ekim 1945 tarihinde Cebeci Gülhane Askeri Hastanesi Konferans Salonunda 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafından törenle açılmıştır.  Tıp Fakültesi kendi binalarını oluşturana kadar, kanun gereğince Gülhane Askeri Hastanesi, Numune Hastanesi ve Doğumevinden yararlanması öngörülmüştür.  Gülhane Askeri Hastanesinin 370 yatağı,  Numune Hastanesinin ise 130 yatağı Fakülte eğitimine tahsis edilmiştir. Doğumevine ise yalnız öğrenci grupları staja gönderilmiştir.

Gülhane Askeri Hastanesinden Fakülteye gelen askeri hekimler ve klinikleri Cebeci Hastanesi kliniklerine yerleşmiştir. Bu klinikler¸ İç Hastalıkları, Cerrahi, Göz, Fizik Tedavi, Enfeksiyon Hastalıkları, Kadın Doğum, Nöropsikiyatri, Ortopedi ve Çocuk Cerrahisi, Hijyen, Radyoloji ve Patolojidir. Fakültemiz Temel Bilimleri ise ilk senesini Ziraat ve Fen Fakültelerinde, Farmakoloji Hıfzısıhha’da; Hijyen, Patoloji, Fizyoloji, Biyokimya, Histoloji Cebeci Hastanesinde çalışmaya başlamıştır. 

Resim 1: 1953’te Gülhane Askeri Tıp Akademisinden Fakülteye devredilen Cebeci Hastanesinin Genel Görüntüsü (Kaynak: 1996:64, EGE R. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi 50.Yılı)

Milli Savunma Bakanlığı, 1953 yılında çıkarttığı kanun ile kendi Gülhane Askeri Tıp Akademisi ihtiyaçlarına göre hazırlanan 750 yataklı Cebeci Binalarını, 1280 yataklı Hastane inşaatı bittiğinde Cebeci Hastanesinin tüm tesisleri ve arsası Sağlık Bakanlığına devri koşulu ile Fakülteye devretmiştir. 1973 yılında da Devlet Planlama Müsteşarı ve Milli Eğitim Bakanın yardımları ile Cebeci arsa ve binaları Sağlık Bakanlığı’na devri ön koşulu kaldırılarak, Tıp Fakültesine verilmiştir.

Numune Hastanesinden kalan kliniklerin Cebeci Hastanesine taşınması zorunluluğu ortaya çıkmıştır. İlk olarak 1949 yılında Deri Hastalıkları Kliniği, ardından 1954 yılında 2. Cerrahi Kliniği ve 1955 yılında da 3. Cerrahi Kliniği kurularak her iki cerrahi, ameliyathane ve poliklinikleri yeniden düzenlenen 335 yataklı olan modern Cerrahi Binasına taşınmıştır.

Numune Hastanesinde kalan, Kulak Burun Boğaz Kliniği ve Nöroloji Kliniği Genel Cerrahi Binası karşısında bulunan iki binanın (Şimdiki Kültür Sanat Merkezi ve Gastroenteroloji Binası) Milli Savunma Bakanlığı tarafından 1953 yılında Tıp Fakültesine bırakılmasının ardından, bina onarılarak 1961 yılında taşınmıştır.

Böylece Numune Hastanesinde 1961 yılında yalnız Çocuk Kliniği kalmıştır. Çocuk Klinik Direktörü olan Bahtiyar Demirağ Cebeci Hastanesinde bina yaptırma hazırlıkları başlatmış, 1962 yılında Poliklinik ve 1963 yılında da Klinik taşınmıştır. Böylece Numune Hastanesinde tüm kliniklerin planlanması ve taşınma süreci tamamlanmıştır. Ankara Numune Hastanesi 18 yıl kadar Ankara Tıp Fakültesine ev sahipliği yapmış, zengin hasta materyalinden yararlanma imkanı vererek, uyum içinde çalışma olanağı vermiştir.

1949 yılında Fitizyoloji Kliniği (Göğüs Hastalıkları) kurularak, 50 yatak ile Verem Savaş Derneği Hastanesinde hizmet vermiştir. Klinik, 1951 yılında Numune Hastanesine taşınmış, 1956 yılında ilkin Askeri Hemşire Okulu, sonra Amerikalı Personelin Sağlık Merkezi olarak hizmet yapan binaya taşınmıştır. Bu binada Gastroenteroloji Kliniği 1972 yılına kadar hizmet vermiştir.  1974 yılında Cebeci Hastanesinde Cerrahi Binası karşısındaki bina restore edilerek, Gastroenteroloji Kliniği taşınmıştır. 1985 yılında Kliniğin bir kısmı (50 yatak) İbni Sina Hastanesine taşınmış fakat 50 yatak ile bir kısmı Cebeci Hastanesinde hizmete devam etmiştir.

Ayrı bir kürsü olarak 1959 yılında kurulan Gastroenteroloji Kliniği, önce yeni açılan Ankara Hastanesine, 1964 yılından sonra Yüksek İhtisas Hastanesinde hizmet vermiştir.

Kardiyoloji ise 1969 yılında bölüm olarak, İç Hastalıkları Kliniğinin bünyesinde çalışırken, 1964 yılında Yüksek İhtisas Hastanesine taşınmıştır. 1974 yılında Kardiyolojinin Anabilim Dalı olması üzerine, 1971 yılında Cebeci Hastanesinde yeni hizmete giren Dahiliye ek binasında Kardiyoloji Kliniğine bir kat verilmiştir. 1974 yılında Diş Hekimliği Yüksek Okulu’nun Fakülte olması üzerine buradan bir kısım yer Kardiyoloji Laboratuar ve Anjiografi hizmetlerine verilerek ve Kardiyoloji Yoğun Bakım Servisi hizmete sokularak Yüksek İhtisas Hastanesinden Kardiyoloji Kliniği tümüyle 1967 yılında Cebeci Hastanesine taşınmıştır.

Böylece Tıp Fakültesine ait tüm klinikler,  Cebeci Hastanesinde toplanıp hizmet sunumuna burada devam edilmiştir.

TARİHİ CEBECİ BAŞHEKİMLİK BİNASI VE  U BİNA

Kampüs Merkezinin Tıp Fakültesi Caddesi üzerinde bulunan ana girişinde, tarihi kimliğiyle karşımıza çıkan ilk bina Kurtuluş Savaşı’nda acil sağlık hizmeti vermiş olan tarihi Başhekimlik Binasıdır. Başhekimlik Binası ve hemen arkasında yer alan havuzlu bahçenin etrafını U şeklinde saran tarihi bina, 1941 yılında restore edilerek Gülhane Asker Hastanesi yerleşmiştir.  U binanın giriş katı Radyoloji ve Radyoterapi, üst katı İç Hastalıkları Klinikleri, Deri Hastalıkları Kliniği, Kulak Burun Boğaz ve Göz Klinikleri, alt katı da Gülhane Serumlarının yapıldığı Farmosetik Laboratuar, Hijyen Farmakoloji, Eczaneler ve laboratuarlar olarak kullanılmıştır.

Tarihi U Binanın 1953 yılında Gülhane Askeri Hastanesinin Fakülteye tahsis etmesinin ardından, üst kat Deri Hastalıkları ve Göz Kliniği olarak hizmet vermiştir. 1964 yılında Nöröşirurji Kliniği U Binanın kuzey kanadında, 1967 yılında Kadın- Doğum Kliniği yeni yapılan müstakil binasına taşınana kadar, 1968 yılında Göğüs Cerrahi Kliniği U Binayı kullanmıştır. Hijyen ve Biyokimya 1967 yılında Morfoloji Binasına taşınınca, boşalan alana İç Hastalıkları Endokrinoloji ve Merkez Laboratuvarı kurulmuştur. Daha sonra burası Modern Elektroforez ve diğer donatım ile 1973 yılında çok modern bir merkez haline getirilmiştir.

U Binanın batı kanadını Üroloji Kliniği 1953 yılına kadar Gülhane Askeri Hastanesi ile birlikte kullanmış, aynı binada 1985 yılına kadar Tıp Fakültesi Üroloji Kliniği olarak hizmet vermiştir. Kadın- Doğum Kliniği de bu binayı 1953 yılına kadar Gülhane Askeri Hastanesi ile birlikte kullanmış, 1967 yılında yeni yapılan binasına taşınmıştır. Kadın Doğum Kliniğinden boşalan alan onarılarak, 1970 yılında Nöroşirurji Kliniğine verilmiştir. Nöroşirurji Kliniği aynı binada 1985 yılında İbni Sina Hastanesi’ne taşınana kadar hizmet vermiştir. Daha sonra bu kısım restore edilerek, 1991 yılında Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı hizmete girmiştir.

U binanın ortasında bulunan Gülhane Askeri Hastanesinin ilk ameliyathanesi ile arkada bulunan Cerrahi Binası arasında kapalı bir geçit ile bağlantı sağlanmıştır. Bu orta kısmın ilk yıllarda Subay Dahiliye bölümü iken 1950 yılında Ortopedi ve Çocuk Cerrahisine verilmiştir. Orta bölümün alt katı Ortopedi Ameliyathanesi, poliklinikler protez atölyesi ve bürolarına ayrılmıştır. 1973 yılında Ortopedi arkasına geniş baraka yapılarak, suni protez atölyesi barakaya nakledilerek bu binadan Nöroşirurji ve Ürolojiye genişleme imkanları sağlanmıştır.

1969 yılında Ortopedi ve Travmatoloji Binası, 35 yataklı olarak,  büyük kütüphanesi ve ofisleri ile Fakülteye bağışlanmıştır.

CEBECİ CERRAHİ BİNASI

Resim 2: Cebeci Hastanesi Genel Cerrahi Binası (Kaynak: 1996:74, EGE R. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi 50.Yılı)

Cerrahi Servisleri U Binasında hizmet vermekte iken, 1941 yılında Gülhane Askeri Doktor Okulunun Cebeci Hastanesine taşınmasından sonra mevcut 2 ameliyat salonu ve 500 yatak yetersiz kalınca, 1942 yılında içerisinde Çukur Amfinin yer aldığı 2 katlı taş bina yapılmıştır. Binanın üst katı ameliyathaneler (ortopediye kapalı geçitle ilişkili) ve Psikiyatri,  alt katı Poliklinik ve Kan Bankası hizmet vermiştir. Zemin kat ise Stajyer Asker Hekimlerin yatakhanesi, kalorifer dairesi ve karantina olarak kullanılmıştır. Binanın birinci katında; Tıp Fakültesi Dekanlığı, Fakülte Sekreterliği ve Dekanlığın diğer birimleri ikinci katında ise; Tıp Fakültesinin ve Gülhane Asker Hastanesinin 80 yataklı 1. Cerrahi Kliniği hizmet vermiştir.

Tıp Fakültesi Dekanlığı 1953 yılında Cerrahi Binasından Başhekimlik Binasına taşınmış, boşalan alana 2. Cerrahi Kliniği taşınmıştır. Profesörler Kurulunda uzun görüşmeden sonra 3. Cerrahi Kliniği açılmıştır. Klinik önce Keçiören Atatürk Sanatoryumu ve Ankara Hastanesinde kısa süre hizmet verdikten sonra Cebeci Hastanesi Cerrahi Binasının 1. Katına taşınmıştır. Aynı binada tüm Cerrahi Klinikleri hizmet vermiştir. 1966 yılında Cerrahi Binasının modern ve çağdaş şekilde donatılması ve yeni ameliyathaneler yapılması için yeni bir kat eklenmiştir. 1977 yılında ise binanın yan kanadı yapılarak, Anestezi Kürsüsü de binada yer almıştır.

1985 yılında İbni Sina Hastanesi açılınca,  225 yatak ile İbni Sina Hastanesi ve Cebeci Hastanesinde 200’den fazla Cerrahi yatağı ile hizmet verilmiştir. Göğüs Cerrahi, Kardiovasküler Cerrahi, Nöroşirurji ve Ekstremite Travmatoloji daha önce Genel Cerrahların alanı iken, bunlar ayrı dallar olmuştur. Bunun üzerine Cebeci Genel Cerrahi Binasında 1987 yılında Çocuk Cerrahisi ( Kuruluş 40 yatak), 1987 yılında Plastik ve Rekonstüriktif Cerrahi (35 yatak) hizmete açılmıştır. Cebeci Genel Cerrahi Kliniği Türkiye’de Çağdaş Cerrahinin öncüsü olmuştur.